new icn messageflickr-free-ic3d pan white
Gewelfde Stenenbrug | by XBXG
Back to photostream

Gewelfde Stenenbrug

Alkmaar, the Netherlands.

 

De Gewelfde Stenenbrug is rond 1500 aangebracht ter vervanging van een houten brug. In een keur uit 1580 wordt de naam “Steenemientbrugge” gebezigd. In 1780 werd deze de “dplatte Steene brugh met twee pijpen” genoemd. Deze brug was lager dan de in 1888 vervangen brug over het Verdronkenoord, vandaar dat deze toen de platte stenen brug werd genoemd.

 

Bij de discussie over de naamgeving in de jaren ’20 (20ste eeuw) is de brugnaam via Steenenbrug en Mientbrug weer bij Steenenbrug uitgekomen. Nu heet deze brug Gewelfde Stenenbrug.

 

De fundering is nog origineel uit vermoedelijk 1630. De op staal gefundeerde brug bestaat tot 30 cm boven de waterstand nog uit de historische bouwmaterialen. De massief metselwerk kadeconstructie is op kespen en perkoenen gebouwd met een oorspronkelijk aanleg niveau van -1,5 meter N.A.P.

 

Achter de kademuren grenzend aan de Gewelfde Stenenbrug zitten nog delen van oude kademuren uit de 16de eeuw. (Stadhuiszijde 1,1 meter en aan de overkant 4,1 meter blijven staan).

 

Door zijn strategische plek in de binnenstad, aan het einde van de Langestraat, had de brug een belangrijke marktfunctie, met eerst de vismarkt. Om deze marktfunctie is de brug heel breed opgezet. Na de vismarkt wordt in 1918 voor het eerst de groentemarkt op de brug gehouden. Ook worden er later bloemen en planten verkocht. Nu wordt de brug vaak gebruikt als uitzichtpunt op het winkelend publiek en is het een goede plek om zomers een ijsje te eten.

 

Door zijn breedte heeft de brug tevens altijd een functie van samenkomst gehad; een stadspleintje. Zo vinden we er in de late middeleeuwen de kaak. De kaak is van oorsprong een ton, en later een houten klembord, waarin gestraften aan het volk worden getoond. Hier stamt het gezegde 'Iemand aan de kaak stellen' vandaan (oorspronkelijk luidde het gezegde letterlijk iemand op de kaak zetten). De hedendaagse betekenis is iets openbaar maken dat je schandelijk vindt, of iemand in het openbaar voor gek zetten.

 

De vroegere paardentram. die van de Langestraat naar het station reed, had hier voor de brug zijn keerpunt. Hier is nog al wat heibel om geweest toen het gemeentebestuur ineens besloot dat het voor de paarden van de tram verboden was om de gele stenen van de brug hun keerrondje te maken. Met als gevolg dat de koetsier de paarden telkens moest uitspannen. Gelukkig trok het gemeentebestuur dit besluit in nadat de industrieel Jan Pot (directeur van de Alkmaarsche Telefoon- en goederenbesteldienst), het bestuur voor gek had gezet door een foto met onderschrift in Alkmaar te verspreiden.

 

In 1939 stortte de Gewelfde Stenenbrug gedeeltelijk in, met auto's en al. Om herhaling te voorkomen werd in 1997 de brug nogmaals gerestaureerd. Doordat er regelmatig vrachtwagens overheen reden, was de brug ernstig in verval geraakt.

 

Bron: www.regionaalarchiefalkmaar.nl

870 views
29 faves
3 comments
Taken on December 25, 2020